Sunday, October 1, 2017

"მარიონეტის სინდრომი" ან დიდი ტკივილის ოდა


მთელი სამყარო ახლა თოჯინების თეატრს გავს... ყველაფერი მასში თამაში, მანიპულაციაა... ადამიანი თოჯინაა რაღაც უფრო მაღალი ძალის, ღერთის, ეშმაკის, ბუნების, ბედის, საკუთარი გენეტიკის ხელში... ადამიანი ადამიანს ეთამაშება, მანიპულირებს სხვა ადამიანებით და საკუთარი თავით. ცდილობს საკუთარი თავის გაკონტროლირებას, შეცვლას, მოტყუებას. ადამიანი თოჯინას ქმნის და ამ თოჯინას ეთამაშება, როგორც შემქმნელი ადამიანს, თამაშისას კი ცხოვრება გადის, საკუთარიც და სხვისიც... თოჯინა არც ცოცხალია, არც მკვდარი; ის თოჯინაა, მაგრამ არა უბრალოდ რაღაც საგანი, ის ადამიანის ხატად და სახედაა შექმნილი, ის ადაამიანს აძლევს საშუალებას საკუთარი ძალაუფლება იგრძნოს. თოჯინა სხვა სამყაროდანაა, შეიძლება ის შეიყვარო ან მისი გეშინოდეს...

რა არის ეს წიგნი? ზღაპარი, ისტორია, დრამა, გოთიკა, საგა, მისტიკა? თუ სიყვარულისა და ავადმყოფური ვნების, იმედგაცრუების და მარადიული იმედის, ნამდვილი მხატვრის, შემქმნეის, მანიპულატორის ისტორია? ან ყველაფერი ერთად... ეს წიგნი ბედზეა. და ბევრ სხვა რაღაცაზე. წიგნი-კალეიდოსკოპი, მოზაიკა, ნახატი; წიგნი - ამოცანა და წიგნი რუბიკის კუბი. ძალიან დიდი ხანი მიჭირდა ამ რომანზე წერა, რადგან ეს ეიგნი - ტკივილია...

ამ წიგნში ჩემთვის ორი ისეთი ნაცნობი და ახლო ქალაქია - პრაღა და ლვოვი და შორეული, საოცნებო იერუსალიმი... პრაღა და ლვოვი, სადაც ყველა ქუჩა, ყველა სადარბაზო, ყველა ხე ნაცნობია, სადაც სურნელით არჩევ უბნებს, სადაც შენობებს და ადგილბს თავისი სული აქვთ... და ავტორის შესანიშნავი ენის წყალობით წიგნშივე ეს ყველაფერი ცოცხლდება, გრძნობ სუნს, გესმის მუსიკა, შეგიძლია შეეხო ძველ აგურებს, თოჯინებს და...გტკივა. გტკივა ისე, თითქოს იქ ხარ, შენ ხარ.

თუმცა, რომანში ტრაგიზმსაც ნახავთ და კომიზმსაც, ხელოვან ხალხს და მიუსაფარ სულებს, სიუჟეტის რადიკალურ ცვლილებას, რომელიც მხილოდ რეალურ ცხოვრებაში ხდება და რომელიც რომანის გმირებს, ხშირად უცნაურ და ცოტათი გიჟებს, ასეთ ახლოს ხდის. იმიტომ რომ მისტიკის, მაგიის და პოსტმოდერნიზმის დიდი რაოდენობის მიუხედავად ეს რომანი ერთ-ერთი ყველაზე რეალისტურია, რაც წამიკითხავს. რა თქმა უნდა ეს წიგნი სიყვარულზე და ტრაგედიაზეა... ყველას ცხოვრებაში საკუთარი ტრაგედია გვაქვს... და აქ ბავშვი, ბავშვები, რომელიც თაობიდან თაობაში ანგელმანის (ე.წ. "მარიონეტის") სინდრომით იბადებიან. და სიყავრული, რომელიც ყველა პირობის, წინაღობის და ტრაგედიის მიუხედავად მაინც სიყვარულად რჩება.

რთულია ამ რომანზე საუბარი, რთულია მისი ყველა ნიუანსის, არასწორხაზოვანი თხრობის და მრავალფეროვნების გადმოცემა. ეს უნდა შეიგრძნოთ...
როცა სხვისი ტკივილი საკუთარივით გტკივა...


Monday, May 8, 2017

An unheard Jew of 1943

Men with the gun, unheard scream of death,
Silent whisper of genocide, high wall,mess,
Screams, cries, filth, hunger and blood,
Sharp teeth of camp, my legs in mud.

And still I see sun, still I can breath.
Light wind of hope, freedom I miss.
I wish I could stand free and tall,
I wish I could pray away from it all.

And silence still screams “Shnell” ”Shnell”
And torture and pain, disgusting smell.
And still I pray, all day and all night
I know that He hears, I know we can fight.

My soul is much clearer than their hands,
We stand much higher, me and my friends.
They have a power, all world under sword.
But there is no eternal power except Lord!

I have seen pain, I felt breath of war.
Holocaust camp,small cage, locked door.
I suffered hunger, cold, hits, felt damp walls.
But my heart is warm, I’ll pray for their pity souls.

Gas-chamber is much nearer than sun…
They push us, tell us : “Your life is done”
Ringing voice of Holocaust in our heads.
But we are the winners. Here battle ends. 2008

Friday, December 30, 2016

My Jesus: საშობაო ნოქტურნი



პირველითგან იყო სიტყუაჲ, და სიტყუაჲ იგი იყო ღმრთისა თანა, და ღმერთი იყო სიტყუაჲ იგი (იოანეს სახარება 1-1)


არა თუ იგი იყო ნათელი, არამედ რაჲთა წამოს ნათლისა მისთჳს (იოანეს სახარება, 1-8)                                                           

შობა ალბათ ერთადერთი ქრისტიანული დღესასწაულია,რომელთანაც ძლიერი ემოცია მაკავშირებს. ვწერდი - ვშლიდი, ვწერდი - ვშლიდი... იმიტომ რომ ბევრი ვერ გამიგებს და თუ გამიგებს, ვერ აღიარებს. ერის ახალიწლისადმი აჟიტირებული დამოკიდებულება არაფერია იმასთან შედარებით თუ რა ისტერია დაეუფლება ერს წინასაშობაოდ. დიდი დღესასწაულია. მარხვა მთვრდება და აბსოლუტურად სუფთა სინდისით შეიძლება შეიჭამოს გოჭი. რომელსაც იესო არასდროს ჭამდა :) მერე სანთლები, ღირებულებადაკარგული, ყოფითი სიტყვებიშობას გილოცავ, მრავალს დაესწარი“. მრავალს ვერ დავესწრებით. ის შობა ერთი იყო. ერთადერთი. ისტორიის უმნიშვნელოვანესი მოვლენა, რის შემდეგაც სამყარო ორად გაიყო: სამყარო იესოს დაბადებამდე და მისი დაბადების შემდეგ. ქრისტემდე ერთი რეალობა იყო, მის შემდეგ - მეორე. ის ადამიანის ცნობიერის დემარკაციული ხაზია. იმდენი კაალენდარი, იმდენი ხერხი არსებობს თარიღების გამოსათვლელი, მაგრამ ის კალენდარი, რომელიც ქრისტეს შობაზეა დაფუძნებული ყველალზე ნიშანდობლივია. მის დაბადებასთან ერთად რაღაცა შეიცვალა ადამიანის არსში...


თუმცა, როდესაც ქრისტეზე ვსაუბრობ არანაირად არ ვგულისხმობ ქრისტიანობას, მით უმეტეს ქრისტიანობის დღევანდელ სახეს. ქრისტიანობას არაფერი აქვს საერთო ქრისტესთან. არ ცდებოდა ნიცშე, როდესაც გენიალური სიტყვები თქვა: „სად არის ღმერთი? მე მინდა გითხრათ, რომ ღმერთი მოკვდა! ღმერთი ვერ აღდგება! ჩვენ ის მოვკალით - თქვენ და მე! ჩვენ ყველანი მისი მკვლელები ვართ!’’ იესოს მკვლელები ვართ ჩვენ... და რა პათოსით და სასტიკი ნაციონალიზმით ვამბობთმე ქრისტიანი ვარ“. მოკლული ღმერთის თაყვანისმცემლები... დღემდე ვერ ვიაზრებთ ქრისტეს არსს, იმას, რომ ქრისტეს ბუნაბა თვით ამბოხია, შეუძლებელია მისი ორგანიზება და სისტემაში მოყვანა. ამ სისტემით მას ვკლავთ. და რჩება უსულო გვამი. შეგიძლიათ თაყვანი სცეთ მას, მაგრამ ფერისცვალებას ვერ განიცდით. ვერასდროს. შეგიძლიათ ათრიოთ ეს გვამი საუკუნიდან საუკუნეში, მაგრამ ამით მხოლოდ დამძიმდებით და არა გათავისუფლდებით. თუ ქრისტეს გაგება გვსურს, ქრისტიანობის ფარგლებს უნდა გავცდეთ. ქრისტე ყველა ეკლესიის მიღმაა. ქრისტე თვითონ არის რელიგიის შინაარსი. ქრისტეში რეალიზირდება ყველა ადამიანის მისწრაფება. სიმართლე ვთქვათ, ის ადამიანი იყო, მაგრამ ასევე უიშვიათესი სინთეზი. ჩვეულებრივი ადამიანები, უმეტესად, ტანჯვაში და აგონიაში ვატარებთ ცხოვრებას. ამიტომაც, კრიშნას თუ შევხედავთ, ის სხვა პოლუსზეა, ექსტაზშია. შესაძლებელია გვიყვარდეს კრიშნა, მივყვეთ მას, გავერთიანდეთ ტრანსცენდენტალურ ცეკვაში, მაგრამ არ არსებობს ხიდი მას და ჩვეულებრივ ადამიანს შორის. ის ექსტაზშია, ჩვენ - ტანჯვაში, ბევრი ვერ პოულობს კავშირს. ბუდა გენიალურია, ის უფრო შორს მიდის. ის არც ტანჯვაშია, არც ექსტაზში. ის სიმშვიდეშია. მისი დანახვა შესაძლებელია, მაგრამ რთულია დაიჯერო, რომ ის არსებობს. ბუდა - ადამიანის ოცნებაა და მხოლოდ ერთეულები მიდიან მასთან. იესო კი ყველა მოლოდინის კულმინაციაა. ის ისევე იტანჯება, როგორც ჩვენ, მას ჯვარზე აწამებენ. მაგრამ ის ასევე ექსტაზშია, ისიც ტრანცენდენტალურია, და როდესაც უფრო და უფრო ახლოს მივდივართ მასთან, ვხედავთ რომ არსი მის ჯვარზე გაკვრაში და ტანჯვაში კი არაა, არამედ ამ ყველაფრის დაძლებაში, ამაზე ამაღლებაში. ისიც ცეკვავს. ამიტომაც ასე ადვილია ჩვენთვის ქრისტეს გაგება და, ამავე დროს, თანამედროვე ადამიანისთვის ასე რთული. 8იმიტომ რომ ეკლესია ყოველთვის ქრისტეს წინააღმდეგაა. ის ამბოხია და ამბოხის ორგანიზება ყოველთვის კრახით სრულდება. ქრისტესთან ერთად ადამიანთან მოდის ქაოსი, პირველადი ქაოსი, რომელიც მას ღმერთთან აკავშირებს.

ებრაელები იმდენი ხანი ელოდებოდნენ მესიას, რომ ქრისტეს არსებობა არ დაიჯერეს. ვერ მიიღეს და დღესაც კი ელოდებიან თავიანთ მესიას. მაგრამ მეორეჯერაც რომ მოვიდეს, დარწმუნებული ვარ, მაინც არ დაიჯერებენ. იმიტომ რომ ლოდინს არიან მიჩვეულები, იმიტომ რომ ლოდინი გახდა მათი არსი, თვითონ ჩაიკეტნენ ამ ლოდინის ციხეში და ვერ აღიქვამენ რა ხდება გისოსებს გარეთ. ამიტომაც იესო ვერ მიიღეს. და ჩვენც ამ გალიაში მყოფ ხალხს ვემსგავსებით. აღარ გვახსოვს რეალური იესო, აღარ გვესმის მისი სიტყვები, ამდენ ატრიბუტიკაში შეფუთვის და ამდენი ინტერპრეტაციის შემდეგ. ჩვენ ვახშობთ ამბოხს. ჩვენ ვებრძვით რეალურმე“-. ყოველი დღით, ყოველი წლით, ყოველი შობით ჩვენ უფრო და უფრო შორს მივდივართ ქრისტესგან. დღეს ან ხვალ რომ მოვიდეს, ალბათ ვერ ვიცნობთ. არ დავიჯერებთ. ისევ ჩავახშობთ შინაგან, პირველად ქაოსს. ისევ იესოს ბუნების, საკუთარი ბუნების წინააღმდეგ წავალთ.
ეკლესიებში დავდივართ, ვანთებთ სანთლებს და ვიცავთ მარხვებს. დღეში რამდენჯერმე ვიხსენებთ მის სახელს და საშობაო ღვეზლებს ველოდებით. ქრისტესგან სულ უფრო შორს მივდივართ, თუმცა არის ადამიანის არსში რაღაც ბირთვი, რომელიც მუდამ ნამდვილ ქრისტეს ატარებს. მაგრამმ ამას ვივიწყებთ, არაცნობიერის სიღრმეში ვმალავთ და გულზე ვატარებთ ჯვარს - მისი წამების და სიკვდილის სიმბოლოს, შემდეგ კი ნებით თუ უნებლიეთ ყოველდღე ისევ ვკლავთ მას